Wat kunnen plantenvirussen ons leren over menselijke virussen – COVID-19?

De globalisering van onze wereld in de afgelopen decennia heeft geleid tot een enorme toename van de wereldwijde beweging van biologisch materiaal, wat tal van kansen biedt voor de verspreiding van ziekten in een relatief korte periode.


Sommige besmettelijke plantenziekten richten lichte schade aan, terwijl andere een enorme epidemie kunnen veroorzaken. In het geval van plantenvirussen is er geen genezing mogelijk voor de geïnfecteerde plant, aangezien planten geen echt immuunsysteem hebben zoals dieren en mensen dat hebben. Daarom is het voorkomen van besmetting van de planten door het toepassen van preventieve hygiënemaatregelen de meest efficiënte oplossing om het probleem te bestrijden.

Nu, in 2020, begrijpen de meeste mensen deze logica omdat de wereld voor een kritieke en uitdagende periode staat vanwege de pandemie van het menselijke virus COVID-19. Het virus verspreidt zich over de hele wereld en beïnvloedt en verandert ons dagelijks leven.

Hazera heeft als zaadbedrijf fors geïnvesteerd in onderzoek en in de ontwikkeling en productie van hoogwaardige groenterassen. We hebben kennis en ervaring opgedaan in de strijd tegen plagen en virussen die de opbrengsten en de kwaliteit van onze gewassen en producten kunnen bedreigen.

In deze strijd tegen virussen is het essentieel om te begrijpen dat elke ziekteverwekker een ziektecyclus kent; de manier waarop het virus infecteert, zich vermenigvuldigt en zich verspreidt. Dit wordt ook wel de epidemiologische driehoek genoemd:


Epidemiologische driehoek wat is dat?
Een ziekte, veroorzaakt door een virus is gebaseerd op een ziekteverwekker (virus), een te infecteren gastheer en de omgeving die de voorwaarden biedt om zich in de gastheer te verspreiden. Het virus heeft een transportvector nodig om nieuwe gastheren te besmetten. Een van de essentiële strategieën van ziektebeheersing is het onderbreken van de ziektecyclus. Aangezien onze mogelijkheden om de omgeving te beheersen beperkt zijn, moeten we ingrijpen door preventieve maatregelen te treffen en de verspreiding van de ziekte te beperken.

Kennis hebben van de plaag, betrouwbare en professionele detectiemethoden, een goede methodologie voor het bemonsteren en monitoren van de populatie en vroegtijdige detectie in geval van ziekte-uitbraak zijn belangrijke praktische kernpunten van gecontroleerd ziektebeheer.

Dit is niet de eerste keer dat de mensheid een verwoestende pandemie meemaakt. In het verleden bestonden dergelijke uitbraken van ziekten echter vaak uit lokale of regionale epidemieën, omdat er weinig mondiaal transport en verplaatsing van de bevolking plaatsvond.

Wat is een virus?
Virulent, van het Latijnse woord virulentus “giftig”, dateert uit 1400 en betekent een “agens dat een besmettelijke ziekte veroorzaakt”. Het eerste geregistreerde gebruik als verklaring voor ziekte was in 1728, meer dan 150 jaar voor de ontdekking van virussen door Dimitrii Ivanovsky in 1892.
Virussen zijn obligaat intracellulaire parasieten. Virussen missen de cellulaire werktuigen die nodig zijn voor zelfreproductie.
Virussen kunnen alleen vermenigvuldigen door beheersing van de biosynthetische structuur van de gastheercellen.


Hoe kan quarantaine bijdragen aan het stoppen van de verspreiding van het virus?
Quarantaine – een methode die in de 14e eeuw is ontwikkeld om kuststeden te beschermen tegen epidemische ziekten. Schepen die vanuit besmette havens aankwamen in Venetië, moesten 40 dagen in de haven aanmeren (quaranta giorni) voordat de bemanning van boord mocht, een methode die bekend staat als quarantaine.

Op dit moment ontdekken we allemaal het belang van quarantaineveiligheidsmaatregelen en zijn we ons bewust van de sociale impact van quarantainebeperkingen op vermoedelijke virusdragers.

De strategie die wordt gebruikt in het geval van plantenvirussen is vrijwel gelijk. Maar quarantaine is op zichzelf onvoldoende om epidemieën te bestrijden en te verslaan. Vermijden of voorkomen is de beste strategie voor plantenvirussen en is efficiënt voor specifieke menselijke populaties (risicogroepen) in het geval van menselijke virussen. Het is beter en kosteneffectiever om alles in het werk te stellen om te voorkomen dat het virus binnendringt in onze velden of kassen, in het geval van plantenvirussen, of in landen of gemeenschappen in het geval van menselijke virussen.

De infectie door zowel planten- als menselijke virussen kan zich op verschillende manieren ontwikkelen en tot uitdrukking komen in de populatie.
Ten eerste kunnen sommige van de geïnfecteerde planten typische, bekende symptomen vertonen, terwijl andere mogelijk geen symptomen vertonen – omdat deze zich nog in het vroege stadium van infectie bevinden of als de reactie mild is en zelfs asymptomatisch kan zijn.
Dit fenomeen wordt vaak “het ijsbergeffect” genoemd.
Dit soort ‘onontdekte’ besmette gevallen kan een bron van besmetting zijn voor de gezonde populatie en kan leiden tot een versnelde epidemie.

In feite lijken alle maatregelen die zijn genomen in de strijd tegen COVID-19 sterk op de maatregelen die ingezet worden tegen plantenvirussen, behalve het gebruik van maskers, aangezien planten geen lucht in de longen inademen. Contact, overleving van het virus op oppervlakken, kleding en gereedschappen – zelfs smartphones – zijn in beide gevallen van toepassing.

Discipline is vereist en cruciaal voor het succes van de strategie, naast het toepassen van beperkingen en hygiënemaatregelen. Zelfs één persoon die zich niet aan de beperkingen houdt is voldoende om een uitbraak en secundaire verspreiding van een ziekte te veroorzaken – zowel bij planten als bij menselijke virussen.

Wees voorzichtig!

Bij ziektebeheersing is preventie de meest efficiënte strategie

 

Dr. David Levy
Plantenpatholoog, Hazera